Vụ dưa leo hữu cơ đầu tiên tại HTX Minh Thành, xã Vân Du, tỉnh Nghệ An đã thu về kết quả vượt xa những kỳ vọng ban đầu. Không chỉ mang lại một mùa vụ bội thu, mô hình này còn phát đi tín hiệu tích cực về một hướng đi phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.
Lấy ngắn nuôi dài, giữ rừng gỗ lớn
Được triển khai từ tháng 8/2025 trong khuôn khổ Dự án AIN8748, mô hình canh tác nông nghiệp hữu cơ gắn với rừng trồng gỗ lớn mang mục tiêu kép. Dự án giúp các chủ rừng quy mô nhỏ có thêm nguồn thu nhập từ cây ngắn ngày theo phương thức canh tác hữu cơ. Nhờ đó, họ có đủ điều kiện kinh tế để duy trì và giữ lại rừng trồng keo với chu kỳ dài hơn. Để tham gia, các hộ dân đều phải cam kết giữ rừng trồng keo tối thiểu 8 năm tuổi mới tiến hành thu hoạch, mang lại những giá trị dài hạn to lớn cho cả kinh tế và môi trường sinh thái.
Khảo sát, chọn địa điểm thực hiện mô hình.
Bài bản từ khâu sản xuất đến tiêu thụ
Xác định yếu tố chất lượng là cốt lõi, ngay từ khi bắt đầu, mô hình đã được chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng với sự đồng hành sát sao của các chuyên gia nông nghiệp hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS. Trải qua các quy trình nghiêm ngặt từ khảo sát đất, nước, xây dựng kế hoạch canh tác đến tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, người dân Vân Du đã từng bước làm quen với phương thức làm nông nghiệp sạch, minh bạch và ghi chép hồ sơ sản xuất đầy đủ.
Tập huấn kỹ thuật canh tác hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS.
Không dừng lại ở khâu sản xuất, Dự án AIN8748 tiếp tục hỗ trợ bà con kết nối thị trường, xây dựng thương hiệu và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm. Thông qua chương trình kết nối, sản phẩm dưa leo chuyển đổi hữu cơ PGS Vân Du đã được chuỗi cửa hàng thực phẩm hữu cơ BigGreen thu mua đều đặn mỗi ngày. Đáng chú ý, mức giá thu mua không chỉ duy trì sự ổn định mà còn cao gấp đôi so với những vụ mùa trước đây, và sản phẩm hiện đã có mặt trên các quầy kệ siêu thị tại Hà Nội.
Triển khai mô hình dưa leo và lãnh đạo UBND xã Vân Du thăm mô hình dưa leo hữu cơ PGS Vân Du.
BQL chứng nhận hữu cơ PGS Vân Du trao Giấy công nhận chuyển đổi hữu cơ cho 2 tổ sản xuất trong khuôn khổ chương trình kết nối thị trường cho sản phẩm hữu cơ.
Mở ra con đường nông nghiệp bền vững
Phía sau những luống dưa xanh mướt là kết tinh từ sự kiên trì của người dân, sự nỗ lực của Ban quản lý PGS Vân Du, HTX Minh Thành và các chuyên gia. Đồng thời, không thể thiếu vai trò điều phối của Ban quản lý dự án tại Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi khí hậu miền Trung (Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế), cùng sự hỗ trợ tài chính thiết thực từ tổ chức FFD và Bộ Ngoại giao Phần Lan thông qua Dự án AIN8748.
Tiếp nối thành công bước đầu này, HTX Minh Thành và người dân xã Vân Du hiện đang trong tâm thế sẵn sàng để mở rộng thêm diện tích canh tác dưa leo hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS. Một vụ dưa đã khép lại, nhưng một con đường mới đầy triển vọng cho nông nghiệp gắn liền với phát triển rừng bền vững ở Vân Du thì chỉ vừa mới bắt đầu.
Dưa leo chuyển đổi hữu cơ PGS Vân Du được bày bán ở siêu thị tại Hà Nội.
Năm 2025, Dự án “Quyết định lâm nghiệp có cơ sở, quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng cho các chủ rừng quy mô nhỏ tại Việt Nam” (AIN8748) đã hỗ trợ Hợp tác xã Minh Thành (tỉnh Nghệ An) triển khai mô hình chuyển đổi sản xuất lúa và dưa chuột theo hướng hữu cơ. Đây là một trong những hoạt động nhằm thúc đẩy các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương và tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Sau thời gian triển khai và hoàn thiện quy trình canh tác, đến tháng 2/2026, sản phẩm dưa chuột chuyển đổi hữu cơ của HTX Minh Thành đã chính thức được đưa ra thị trường. Dưới sự hỗ trợ chuyên môn của TS. Trần Thị Thanh Bình – Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Hữu cơ, Trường Đại học Lâm nghiệp, đồng thời là cố vấn về PGS của dự án, cùng với sự đồng hành của Ban Quản lý Dự án AIN8748, HTX đã từng bước xây dựng quy trình sản xuất và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, sản phẩm đã được phân phối tại một số chuỗi cửa hàng thực phẩm hữu cơ uy tín như Biggreen và Bác Tôm, với sản lượng tiêu thụ đạt gần 1.200 kg trong tháng 2/2026.
Sản phẩm dưa leo chuyển đổi hữu cơ Vân Du của HTX Minh Thành được canh tác theo quy trình chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ, chú trọng giảm thiểu sử dụng hóa chất và bảo vệ hệ sinh thái đất. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc trưng của vùng Vân Du, dưa leo có độ giòn tự nhiên, vị thanh mát và hàm lượng dinh dưỡng cao. Sản phẩm không chỉ hướng tới sự an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng mà còn góp phần thúc đẩy mô hình sản xuất bền vững, nâng cao giá trị nông sản địa phương. Đồng thời, sản phẩm đã được đăng ký truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng của hệ thống CheckVN, giúp tăng tính minh bạch và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Trong thời gian tới, mô hình chuyển đổi lúa hữu cơ của HTX Minh Thành cũng dự kiến sẽ hoàn thiện và đưa sản phẩm ra thị trường, hứa hẹn tiếp tục mở rộng các sản phẩm nông nghiệp theo hướng hữu cơ và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân địa phương. Thông qua các hoạt động hỗ trợ này, dự án AIN8748 tiếp tục góp phần thúc đẩy các mô hình sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp bền vững gắn với phát triển sinh kế cho cộng đồng.
Một số hình ảnh:
Sản phẩm dưa chuột chuyển đổi hữu cơ của HTX Minh Thành trên kệ Biggreen
Ngày 22/01/2026, lãnh đạo xã Vân Du đã tổ chức đoàn đi thăm, khảo sát mô hình trồng dưa chuột theo phương pháp hữu cơ thuộc – một trong những mô hình phát triển sinh kế tiêu biểu do Dự án “Quyết định lâm nghiệp có cơ sở, quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng cho chủ rừng trồng quy mô nhỏ ở Việt Nam” (AIN8748)hỗ trợ triển khai trên địa bàn.
Tham gia đoàn công tác có đồng chí Thái Minh Sỹ – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Hoàng Văn Tuấn – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; đồng chí Mã Xuân Uyên – Phó Chủ tịch UBND xã; đồng chí Nguyễn Đình Ban – Chủ tịch Hội Nông dân xã và đồng chí Đào Quang Biên – Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Vân Du.
Mô hình trồng dưa chuột hữu cơ tại khu Đồng Cây Ngút, xóm 8 Minh Thành được triển khai trong khuôn khổ Dự án AIN8748 nhằm hỗ trợ người dân phát triển sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập, đồng thời giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Mô hình có quy mô 1,7 ha, với sự tham gia của 6 hộ dân, áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, thân thiện với môi trường và an toàn cho người sản xuất cũng như người tiêu dùng.
Qua trao đổi với các hộ tham gia mô hình, việc áp dụng quy trình hữu cơ đã giúp giảm chi phí đầu vào, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Sản phẩm dưa chuột được tiêu thụ ổn định, góp phần cải thiện thu nhập và tạo động lực để người dân yên tâm gắn bó với sản xuất nông nghiệp bền vững.
Qua chuyến khảo sát thực tế, lãnh đạo xã Vân Du ghi nhận và đánh giá cao hiệu quả của mô hình do Dự án AIN 8748 hỗ trợ, đồng thời khẳng định đây là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phối hợp với Dự án, các đơn vị liên quan để nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống cho người dân trên địa bàn.
Dự án AIN848 hỗ trợ HTX Nông nghiệp Minh Thành (xã Vân Du, Nghệ An) thực hiện mô hình nông nghiệp hữu cơ gắn với rừng trồng gỗ lớn, liên kết chuỗi.
Dự án AIN8748 về Quyết định lâm nghiệp có cơ sở, quản lý rừng bền vững và cấp chứng chỉ rừng cho rừng trồng quy mô nhỏ ở Việt Nam nhằm xây dựng khả năng chống chịu của sinh kế lâm nghiệp quy mô nhỏ ở Việt Nam thông qua thúc đẩy quy hoạch rừng, cấp chứng chỉ rừng, quản lý môi trường và thực hành sản xuất nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu ở thành phố Huế và tỉnh Nghệ An.
Mô hình nông nghiệp hữu cơ gắn với bảo vệ rừng trồng gỗ lớn tại xã Vân Du. Ảnh: Phạm Tuân.
Dự án được tài trợ bởi Tổ chức Nông nghiệp Phần Lan về Phát triển lương thực và lâm nghiệp (FFD) từ nguồn kinh phí của Bộ Ngoại giao Phần Lan. Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi khí hậu miền Trung (CCCSC), Trường Đại học Nông lâm – Đại học Huế là đơn vị điều phối dự án tại Việt Nam. Các đơn vị tham gia và hưởng lợi trực tiếp từ Dự án gồm 4 hợp tác xã thuộc Liên minh Hợp tác xã thành phố Huế và 4 hợp tác xã tại tỉnh Nghệ An, trong đó có HTX Dịch vụ Nông nghiệp và Xây dựng Minh Thành (HTX Minh Thành), xã Vân Du, tỉnh Nghệ An.
Hai mô hình nông nghiệp hữu cơ
Mục tiêu của mô hình thí điểm của Dự án không chỉ nhằm đa dạng dạng hoá và nâng cao thu nhập cho người dân từ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ mà còn là giải pháp giúp họ chuyển rừng trồng từ sinh kế ngắn hạn sang tài sản dài hạn, mang lại thu nhập cao hơn, vừa đóng góp cho mục tiêu giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.
Trong khuôn khổ Dự án AIN8748, hai mô hình nông nghiệp hữu cơ đã được triển khai gồm mô hình lúa hữu cơ diện tích 1,28ha tại Đồng Thần (xóm 3) và mô hình dưa leo hữu cơ 1,7ha tại Cây Ngút (xóm 8), xã Vân Du với tổng cộng 12 hộ dân tham gia.
HTX Minh Thành và các hộ dân đã ký bản cam kết tham gia và thực hiện mô hình nông nghiệp hữu cơ gắn với bảo vệ rừng trồng keo theo hướng gỗ lớn. Theo đó, HTX được Dự án hỗ trợ một phần chi phí xây dựng mô hình, hỗ trợ tổ chức tập huấn nâng cao năng lực về kỹ thuật canh tác hữu cơ, hỗ trợ xây dựng bộ nhận diện thương hiệu sản phẩm, hướng dẫn quy trình sản xuất và thực hiện các thủ tục để đạt chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS.
Toàn cảnh chương trình “Kết nối thị trường cho sản phẩm nông nghiệp có chứng nhận hữu cơ” ngày 25/12/2025. Ảnh: Đình Tiệp.
Đi đôi với quyền lợi, HTX Minh Thành và các hộ dân tham gia mô hình đã ký cam kết duy trì tối thiểu 40ha rừng trồng keo gỗ lớn (cây từ 8 năm tuổi trở lên), không khai thác rừng non, thực hiện nghiêm các biện pháp bảo vệ rừng, không để xảy ra tình trạng chặt phá trái phép hay xả rác trong khu vực rừng trồng. Việc kiểm tra, giám sát hiện trạng rừng được phối hợp thực hiện định kỳ.
Trong sản xuất, các hộ cam kết tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật hữu cơ, không sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp hay hóa chất độc hại trên diện tích được hỗ trợ, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, kết quả triển khai để nhân rộng mô hình trong cộng đồng.
Tạo nền tảng phát triển nông nghiệp xanh
Cùng với cam kết bảo vệ rừng của HTX, Dự án AIN8748 đã tổ chức nhiều đợt tập huấn về nông nghiệp hữu cơ, tiêu chuẩn hệ thống cùng tham gia PGS, thành lập Ban điều phối PGS Vân Du, đào tạo thanh tra viên PGS, lấy mẫu đất, nước để gửi đến đến các cơ quan chuyên môn phân tích. Kết quả phân tích cho thấy các chỉ tiêu đều thấp hơn ngưỡng cho phép theo tiêu chuẩn PGS. Đây là điều kiện rất thuận lợi cho hai mô hình sớm đạt được tiêu chuẩn hữu cơ PGS.
Bên cạnh đó, HTX chú trọng xây dựng bộ nhận diện thương hiệu sản phẩm, trồng cỏ voi tạo vùng đệm sinh học góp phần bảo vệ môi trường canh tác và nâng cao giá trị sản phẩm. Ban điều phối PGS Vân Du đã công nhận chuyển đổi hữu cơ cho hai tổ sản xuất lúa và dưa leo.
Ban điều phối PGS Vân Du trao chứng nhận chuyển đổi hữu cho hai tổ sản xuất lúa và dưa leo. Ảnh: Đình Tiệp.
Nhằm mở rộng đầu ra và gia tăng giá trị cho sản phẩm hữu cơ sau chứng nhận, ngày 25/12/2025 tại tỉnh Nghệ An, Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi khí hậu miền Trung (CCCSC), Trường Đại học Nông lâm – Đại học Huế đã phối hợp với Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp và Xây dựng Minh Thành, xã Vân Du tổ chức chương trình “Kết nối thị trường cho sản phẩm nông nghiệp có chứng nhận hữu cơ”. Chương trình là hoạt động quan trọng nhằm thúc đẩy liên kết tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản hữu cơ, gắn sản xuất nông nghiệp xanh với bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển bền vững tại địa phương.
Tham dự trực tiếp chương trình có PGS.TS Trần Thị Phượng – Giám đốc CCCSC, Điều phối viên Quốc gia của Dự án, tập thể lãnh đạo HTX Minh Thành, Ban điều phối PGS Vân Du, đại diện hộ dân tham gia mô hình, đại diện lãnh đạo HTX Quỳnh Tam, HTX Thanh Thuỷ, Công ty Biggreen, Công ty Tâm Đạt. Bên cạnh đó còn có các đại biểu tham dự chương trình theo hình thức trực tuyến gồm ông Trần Mạnh Chiến – Giám đốc điều hành chuỗi thực phẩm sạch Bác Tôm, Trưởng Ban điều phối PGS Việt Nam; TS Trần Thị Thanh Bình – Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Hữu cơ (Trường Đại học Lâm nghiệp); bà Vũ Lê Y Voan – Cố vấn cao cấp của Dự án FFF; các chuỗi cửa hàng bán thực phẩm sạch ở Hà Tĩnh và Nghệ An đã
Ký kết hợp đồng thu mua sản phẩm chuyển đổi hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS. Ảnh: Đình Tiệp.
Qua kết quả thảo luận, có 3 đơn vị và 2 hộ kinh doanh đã ký kết hợp đồng thu mua sản phẩm chuyển đổi hữu cơ theo tiêu chuẩn PGS của HTX Minh Thành.
Xã Vân Du hiện có tổng diện tích lúa hơn 1.590ha, trong đó khoảng 250ha đang được chuyển đổi theo hướng hữu cơ, diện tích sản xuất dưa leo an toàn đạt gần 50ha. Đây là dư địa lớn để nhân rộng mô hình và tiếp tục phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với quản lý, bảo vệ rừng bền vững.
Việc gắn mô hình sản xuất hữu cơ với các cam kết cụ thể về bảo vệ rừng không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần tăng khả năng hấp thụ carbon, giảm phát thải và nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu. Các mô hình thuộc Dự án đã góp phần thúc đẩy chuyển đổi tư duy sản xuất theo hướng tôn trọng hệ sinh thái, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và hướng tới phát triển nông nghiệp xanh, bền vững cho vùng miền núi Nghệ An.
Thực hiện kế hoạch của dự án AIN 8748, từ ngày 18-19/12/2025 Liên minh Hợp tác xã thành phố Huế “TPHCA” phối hợp với Tư vấn độc lập, đánh giá viên nội bộ FSC (TS. Hoàng Thị Nguyên Hải) tổ chức đánh giá nội bộ để chuẩn bị cho kỳ đánh giá thường niên M2 theo yêu cầu của hệ thống chứng chỉ FSC.
– Địa điểm đánh giá: Bao gồm đánh giá tại văn phòng Liên minh HTX TP Huế và đánh giá hiện trường tại các lô rừng thuộc HTX thành viên được lựa chọn bốc mẫu (HTX Thủy Phương).
– Mục tiêu: đánh giá mức độ tuân thủ các yêu cầu của Tiêu chuẩn Quản lý rừng FSC (FSC-FM) đối với các thành viên nhóm; tính phù hợp, đầy đủ và hiệu quả của Hệ thống Quản lý Nhóm; việc áp dụng các quy trình, hướng dẫn nội bộ do nhóm ban hành trong thực tế quản lý rừng; mức độ hiểu biết, năng lực thực hiện và trách nhiệm của Ban quản lý nhóm cũng như các thành viên HTX; Phát hiện các điểm chưa phù hợp (NCs), các điểm cần cải thiện và đề xuất biện pháp khắc phục, phòng ngừa nhằm hoàn thiện hệ thống trước kỳ đánh giá chính thức.
– Kết quả đánh giá: Nhìn chung, Liên minh HTX TP Huế đã chủ động rà soát, cập nhật và lưu trữ tương đối đầy đủ các tài liệu FSC. Chủ rừng và nhân sự HTX đã được tham gia nhiều khóa tập huấn, có kinh nghiệm trong trồng và quản lý rừng, các yêu cầu cơ bản của tiêu chuẩn FSC được tuân thủ. Tuy nhiên cần chú trọng hơn đến quản lý rác thải, một số báo cáo cần cập nhật thông tin mới dựa trên kết quả giám sát thực địa và biểu mẫu giám sát cần cập nhật đầy đủ thông tin cần thiết.
Trong thời gian tới, khuyến nghị các HTX khẩn trương khắc phục các điểm không phù hợp đã được nêu trước kỳ đánh giá chính thức; tăng cường tuyên truyền và giám sát việc thu gom rác thải trong các hoạt động lâm nghiệp và Liên minh HTX tiếp tục duy trì và nâng cao công tác kiểm tra, giám sát nội bộ theo tiêu chuẩn FSC.
Trong hai ngày 05 và 06/12/2025, tại Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu Miền Trung (CCCSC), khóa tập huấn “Truyền thông Hợp tác xã” đã diễn ra với sự tham gia của nhiều đơn vị như HTX A Roàng, Hòa Mỹ, Thủy Phù, Phù Bài và Liên minh HTX thành phố Huế . Khóa học nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của truyền thông trong việc xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường cho các HTX thuộc dự án AIN8748.
Dưới sự dẫn dắt của giảng viên Lê Chí Hùng Cường, học viên đã được trang bị bộ kỹ năng toàn diện:
Kỹ thuật hình ảnh: Cách bố cục, lấy sáng và chụp ảnh sản phẩm nông nghiệp sinh động bằng điện thoại thông minh.
Kỹ năng viết bài: Cấu trúc một bản tin thu hút, cách truyền tải thông điệp ngắn gọn và phù hợp với đặc thù nông thôn.
Ứng dụng AI: Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo để viết nội dung, chỉnh sửa ảnh và lập kế hoạch truyền thông theo định hướng HTX 4.0.
Dù gặp khó khăn về trình độ công nghệ không đồng đều, khóa học đã kết thúc thành công với nhiều sản phẩm thực hành thực tế và tăng cường sự kết nối giữa các đơn vị tại địa phương.
Từ ngày 01 đến 02/12/2025, tại HTX Minh Thành (huyện Yên Thành, Nghệ An), khóa tập huấn truyền thông đã được tổ chức cho cán bộ và thành viên các HTX Minh Thành, Quỳnh Tam và Thanh Thủy. Chương trình tập trung vào mục tiêu giúp các HTX làm chủ công cụ số để quảng bá nông sản hiệu quả hơn.
Nội dung tập huấn bám sát thực tiễn với các chuyên đề:
Sáng tạo nội dung đa phương tiện: Học viên thực hành quay phim, chụp ảnh hoạt động sản xuất và sản phẩm tại chỗ.
Chiến lược mạng xã hội: Cách xây dựng nội dung trên Facebook, Zalo, TikTok và kỹ năng livestream bán hàng.
Công cụ hỗ trợ AI: Ứng dụng ChatGPT, Google Lens để tìm kiếm thông tin và hỗ trợ chuyên môn.
Quản trị rủi ro: Thảo luận về cách seeding và xử lý khủng hoảng truyền thông trên không gian mạng.
Khóa học áp dụng phương pháp “Học thông qua làm” (learning by doing), giúp học viên tự tin hơn trong việc tiếp cận khách hàng và hướng tới sự phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số.
Trong khuôn khổ triển khai Dự án AIN 8748, từ ngày 28–29/11/2025, khóa tập huấn “Tuyên truyền nội dung về chứng chỉ rừng và quản lý rừng bền vững” đã được tổ chức tại Hợp tác xã Nông nghiệp Quỳnh Tam, xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An. Khóa tập huấn do ông Trương Văn Bình – Chuyên gia về chứng chỉ rừng trực tiếp giảng dạy, với sự tham gia của các hộ trồng rừng trong và ngoài HTX.
Khóa tập huấn nhằm giúp các hộ dân trong vùng dự án nắm bắt đầy đủ thông tin về Dự án AIN 8748 và các nội dung hỗ trợ của dự án; hiểu rõ quản lý rừng bền vững (QLRBV) và chứng chỉ rừng FSC theo quy mô nhóm hộ; đồng thời nhận thức được lợi ích, trách nhiệm và nghĩa vụ khi tham gia nhóm chứng chỉ rừng. Học viên cũng được hướng dẫn cụ thể về điều kiện, thủ tục và hồ sơ đăng ký tham gia nhóm QLRBV và chứng chỉ rừng FSC của HTX Quỳnh Tam.
Nội dung tập huấn tập trung giới thiệu tóm tắt các bộ tiêu chuẩn FSC-STD-VN01-2018 và FSC-STD-30-005 (V2.0); lợi ích của việc tham gia nhóm hộ QLRBV & CCR; các điều kiện pháp lý về đất đai, lô rừng; quy trình rà soát hiện trạng rừng, khoanh vẽ bản đồ vùng nguyên liệu; các biện pháp kỹ thuật lâm sinh nâng cao QLRBV; quy trình đánh giá cấp chứng chỉ rừng và thủ tục khai thác, mua bán gỗ hợp pháp theo chuỗi giá trị.
Khóa tập huấn được tổ chức theo hướng chia sẻ – đối thoại – hỗ trợ thực hành, tạo không khí cởi mở để các hộ dân trao đổi các vướng mắc thực tế liên quan đến pháp lý đất đai, hồ sơ lô rừng và đăng ký tham gia nhóm. Giảng viên đã trực tiếp trình diễn các mẫu hồ sơ, bản đồ lô rừng và chia nhóm để thu thập dữ liệu đầu vào, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ cho các hộ tham gia.
Tiếp nối hoạt động tập huấn, ngày 30/11/2025, ông Trương Văn Bình đã tiếp tục hỗ trợ Dự án AIN 8748 trong việc thu nhận và rà soát hồ sơ của các nhóm hộ đăng ký tham gia chứng chỉ rừng FSC, góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ và mở rộng vùng nguyên liệu bền vững của HTX Quỳnh Tam.
Kết quả, khóa tập huấn và hoạt động hỗ trợ sau tập huấn đã hoàn thiện hồ sơ đầu vào cho 33 hộ với tổng diện tích 45 ha rừng trồng; hồ sơ được lưu trữ tại Văn phòng HTX Quỳnh Tam. Các hộ còn lại tiếp tục bổ sung hồ sơ sau tập huấn. Tài liệu tập huấn được in ấn, phát cho học viên và gửi bản mềm cho Dự án AIN 8748.
Thông qua chuỗi hoạt động này, nhận thức của các hộ trồng rừng về liên kết vùng nguyên liệu, quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng FSC được nâng cao rõ rệt, tạo nền tảng quan trọng cho việc phát triển lâm nghiệp bền vững, có trách nhiệm và phù hợp với mục tiêu của Dự án AIN 8748.
Từ ngày 25–26/11/2025, khóa khảo sát và tập huấn về Hệ thống đảm bảo có sự tham gia (PGS) và thanh tra viên đã được tổ chức tại Hợp tác xã Minh Thành. Chương trình được thiết kế theo ToR của Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu Miền Trung và do TS. Trần Thị Thanh Bình – Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp Hữu cơ, Trường Đại học Lâm nghiệp trực tiếp giảng dạy.
Khóa tập huấn có sự tham gia của 28 học viên, bao gồm các thành viên HTX chuyên sản xuất lúa và dưa chuột tại xóm 3 và xóm 8, cùng các thành viên chủ chốt của HTX, bí thư chi bộ và trưởng xóm. Học viên tham gia đầy đủ, nghiêm túc và tích cực hưởng ứng các hoạt động học tập, thảo luận nhóm trong suốt thời gian tập huấn.
Nội dung đào tạo tập trung vào việc giới thiệu Hệ thống đảm bảo có sự tham gia (PGS); các khái niệm, nguyên tắc của nông nghiệp hữu cơ; tiêu chuẩn cơ sở của Hiệp hội Hữu cơ Việt Nam; quy trình trồng lúa hữu cơ và dưa chuột hữu cơ; cùng các phương pháp, kỹ năng cần thiết của một thanh tra viên. Học viên được hướng dẫn xây dựng kế hoạch quản lý nông hộ, ghi chép sổ sách, lập biên bản thanh tra đồng ruộng và khu vực sơ chế, chế biến sản phẩm.
Khóa tập huấn được triển khai theo phương pháp lấy người học làm trung tâm, kết hợp giữa trình bày, thảo luận nhóm, bài tập thực hành và các hoạt động “học mà chơi – chơi mà học”. Bên cạnh đó, chương trình còn tổ chức khảo sát thực địa tại xóm 3 và xóm 8, tiến hành lấy mẫu đất và mẫu nước để phục vụ phân tích môi trường và đối chiếu với yêu cầu của PGS.
Kết thúc khóa tập huấn, các nhóm sản xuất lúa hữu cơ và dưa chuột hữu cơ đã được hướng dẫn hoàn thiện bộ hồ sơ tham gia PGS, bao gồm bản cam kết cá nhân, quy chế nhóm và sơ đồ khu vực sản xuất. Sự phối hợp chặt chẽ giữa tập huấn viên và HTX Minh Thành đã góp phần đảm bảo hiệu quả và chất lượng của chương trình.
Khóa khảo sát và tập huấn là bước chuẩn bị quan trọng, tạo nền tảng cho việc thành lập và vận hành hệ thống PGS tại HTX Minh Thành, hướng tới phát triển nông nghiệp hữu cơ bền vững, minh bạch và có sự tham gia của cộng đồng, phù hợp với mục tiêu của dự án.
PHỤ LỤC – MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG TẠI LỚP HỌC VÀ THỰC ĐỊA
Trong khuôn khổ triển khai Dự án AIN 8748, từ ngày 25–26/11/2025, khóa tập huấn “Điều tra, đánh giá trữ lượng và chất lượng rừng trồng cho các chủ rừng nhỏ” đã được tổ chức tại Hợp tác xã Nông nghiệp Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An. Khóa tập huấn do ông Nguyễn Thế Can – Chuyên gia lâm sinh trực tiếp giảng dạy.
Khóa tập huấn nhằm trang bị cho các chủ rừng và các bên liên quan kiến thức, kỹ năng cơ bản để đánh giá sinh trưởng, phát triển và trữ lượng rừng trồng, đặc biệt là rừng keo lai và keo tai tượng, thuộc nhóm hộ quản lý rừng bền vững (QLRBV) và chứng chỉ rừng (CCR) của HTX Quỳnh Tam. Qua đó, học viên có thể dự đoán sản lượng gỗ khi đến tuổi khai thác, xác định khả năng cung ứng gỗ cho thị trường, tính toán hiệu quả đầu tư và lựa chọn thời điểm khai thác phù hợp.
Nội dung tập huấn được triển khai kết hợp giữa lý thuyết tại lớp và thực hành ngoài hiện trường. Tại lớp học, giảng viên giới thiệu các khái niệm, phương pháp điều tra trữ lượng rừng trồng, hướng dẫn cách lập ô tiêu chuẩn (OTC) và các chỉ tiêu đo đếm cơ bản. Tại hiện trường, học viên được chia nhóm để trực tiếp lập OTC, đo đếm cây rừng, ghi phiếu và thu thập dữ liệu tại các lô rừng đại diện cho các cấp tuổi khác nhau. Sau đó, học viên được hướng dẫn xử lý số liệu nội nghiệp, tính toán trữ lượng và tăng trưởng rừng trồng.
Đối tượng tham gia khóa tập huấn gồm đại diện các chủ rừng, tổ khai thác gỗ, tổ giám sát và Ban Quản lý dự án của HTX Quỳnh Tam. Phương pháp tập huấn được thực hiện theo hướng “cầm tay chỉ việc”, giúp học viên dễ hiểu và có thể áp dụng trực tiếp vào thực tế sản xuất.
Kết quả, lớp tập huấn đã thực hành đo đếm và xây dựng số liệu trữ lượng cho 5 ô tiêu chuẩn ở các cấp tuổi rừng 2 năm, 3,5 năm và 4 năm. Kết quả bước đầu cho thấy: rừng trồng 4 năm tuổi đạt bình quân khoảng 115 tấn/ha, rừng 3,5 năm đạt 71 tấn/ha, rừng 2 năm tuổi đạt 10,7 tấn/ha (đối với rừng có chăm sóc, bón phân). Mật độ trồng phổ biến của các hộ dao động từ 5.200–5.500 cây/ha.
Mặc dù gặp khó khăn do thiên tai và ảnh hưởng của bão số 10, làm thiệt hại lớn diện tích rừng trồng trung niên và hạn chế việc lựa chọn hiện trường thực hành, khóa tập huấn vẫn đạt được các mục tiêu cơ bản đề ra. Kết quả tập huấn là cơ sở quan trọng để HTX Quỳnh Tam xây dựng tài liệu tham chiếu về trữ lượng rừng trồng theo cấp tuổi, hỗ trợ các hộ dân trong việc lập kế hoạch sản xuất, khai thác và mua bán gỗ, hướng tới quản lý rừng bền vững và hiệu quả theo mục tiêu của Dự án AIN 8748.
